Instagram, RTÜK Sansüründen Etkilenecek mi?


Üyelik Yaşı
7 Ay
Mesajlar
908
Tepki Puanı
936
Ödül
41
Konum
Buradayım.
Geçtiğimiz günlerde RTÜK’ün 26 maddelik yeni yönetmelik taslağının ortaya çıkışı, internete sansür mü gelecek; Instagram, Facebook, Youtube ve Netflix gibi platformlar kapatılacak mı gibi “endişeler” ortaya çıktı. Ancak RTÜK’ün yeni yönetmeliğini derinlemesine inceleyen biri, bütün bu söylemlerin abartıdan ibaret olduğunu görebilir. Bu yazıda RTÜK’ün internette yapılan yayınları hangi sınırlar içerisinde inceleyeceğini enine boyuna ele alacağız.

RTÜK, Instagram Kullanıcılarını Denetleyebilecek mi?


Bireysel Yayın ile Kurumsal Yayın Farkı
RTÜK, televizyon yayınlarından bildiğimiz üzere küfür, hakaret, sigara, alkol, cinsellik, kumar ve daha birçok konuda programlara ve yayıncı kuruluşlara yaptırımlar uygulayabilen bir denetim kurulu. Fakat RTÜK’ün sansür ve yaptırım yelpazesinde yer alıp da internette yayın yapan kuruluşlar bunlardan etkilenmiyor-idi. Akla ilk gelecek platform, Netflix. Beraberinde Youtube, IGTV özelliğiyle Instagram, Facebook ve Twitter. Yani bir zamanlar sosyal medya kategorisine giren ancak günümüzde neredeyse bir TV kuruluşundan daha etkili yayınlar yapılabilen platformlar RTÜK denetimi altında değildi.

Yayınlanan yeni yönetmelik ile bu ve diğer tüm yayıncı platformları RTÜK denetimi altına girdi. Haberin sadece bu kısmını alırsanız RTÜK’ün Instagram paylaşımlarına dahi müdahale edebileceğini düşünebilirsiniz. O yüzden hiçbir şeyi sonuna kadar incelemeden konuşmamak gerek. Yönetmelikteki maddeler bireysel ve kurumsal yayın farkını ortaya koyuyor:
  • İnternet radyo yayını: Bireysel iletişim hizmetleri dışında, programların bir yayın akış çizelgesine dayalı internet ortamından yapılan ses ve veri yayınını,
  • İnternet televizyon yayını: Bireysel iletişim hizmetlerinin dışında, programların bir yayın akış çizelgesine dayalı olarak izlenebilmesi amacıyla bir medya hizmet sağlayıcı tarafından sunulan şifreli veya şifresiz görsel-işitsel yayın hizmetinin internet ortamından yayınlanmasını,
Bu maddelerde RTÜK’ün müdahale alanında özel mesaj sistemlerinin ve bireysel hesaplarının olmadığı belirtilmekte. Tabii bununla birlikte bireysel yayın yapan ancak çok fazla kişiye ulaşabilen yayıncılar da var. Onların da kapsam dışında olduğunu şu maddeyle anlamak mümkün:
  • Yayın hizmeti: Medya hizmet sağlayıcının editoryal sorumluluğu altında ve temel amacı kamuoyunu bilgilendirmek, eğlendirmek veya eğitmek üzere elektronik iletişim şebekeleri yoluyla program sunmak olan, bireysel iletişim hariç olmak üzere, televizyon yayın hizmeti, isteğe bağlı yayın hizmeti ve ticarî iletişim ile radyo yayın hizmetini,
Instagram, RTÜK Denetimine Girecek mi?
Yukarıdaki maddelerden anlayacağınız üzere Instagram ve Facebook gibi platformlarda bireysel yayın yapan kimseler RTÜK’ün denetimine dahil edilmeyecekler. RTÜK’ün bu platformlarda uygunsuz bulduğu bir yayın olursa sağlayıcıya içeriğin silinmesi için talep gönderilecek. Eğer sağlayıcı bu talebi yerine getirirse sorun yok.

Ama… eğer ki Instagram veya bir başka sağlayıcı platform RTÜK kararına uymayı reddederse o zaman ne olur bilemiyoruz. İnsanların sansür endişesi de zaten burada başlıyor. Geçmişte olduğu gibi bir tane içerik için bütün bir platformu engellenir mi? Bununla alakalı da BTK sadece içeriğin bulunduğu URL’nin erişime engellenmesi konusunda çalıştıklarını açıklamıştı. Yani Instagram bir yayını kaldırmasa bile o içeriğe Türkiye’den erişilmesi engellenebilir.

RTÜK, Youtube yayınlarına denetim


Peki Ya Netflix ve Youtube?
Youtube’yi de Netflix ile aynı konuma koyabiliriz; çünkü hem düzenli yayın yapılan bir platform, hem de kurumsal kanallar mevcut. Öncelikle Netflix’in RTÜK kurallarına uyacağı şirket tarafından açıklandı. Bu konuda nasıl bir uygulama ortaya konulacak bilinmiyor ancak muhtemelen çocuk ve gençlerin Netflix’e erişmesi konusunda daha katı prosedürler devreye sokulacak veya isteğe bağlı yayın maddeleri biraz daha rahatlatılarak aşırı bir sansür uygulanmayacak.

Youtube zaten son yıllarda Türkiye hükümetinin ve kurumlarının taleplerine göre içerikleri kaldırıyor ancak Türkiye’de bir ofisi yok. Bu birinci sorun. İkinci sorun Youtube’da bireysel olarak başlayıp kurumsallaşan pek çok kanal var. Üçüncüsü ise Youtube’de bugüne kadar RTÜK olmadığı için küfür, alkol, sigara gibi sansür metaları bolca mevcut. Youtube Topluluk Kuralları gereği zaten müstehcenliğe izin verilmiyordu. Ancak sansür metalarının çokluğu RTÜK’ün çok fazla kanala sansür uygulayabileceği endişesi doğuruyor.

Özetle; Youtube ve Netflix dışında diğer platformlar için çok ciddi bir endişeye gerek yok. Hele de bireysel yayıncılar ve bu yayıncıların izleyicileri RTÜK’ün varlığını unutmuş olduklarına günlere devam edebilirler. Yinede hiçbir şey olmasa bile bir şeyler oluyor mutlaka. Bekleyip göreceğiz.
 
Üst
Bibors Borsa, Döviz ve Kripto para hakkında her şey.